હાફૂસ અને કેસરને ટક્કર આપી રહી છે ‘સોનપરી’, અદ્દભુત છે સ્વાદ અને સુગંધ

 

કેરીના શોખીનોને તેમની મનપસંદ કેરી વિષે પૂછવામાં આવે તો મોટાભાગના લોકો તમને કેસર અથવા હાફૂસ જવાબ આપશે. પરંતુ ટુંક સમયમાં નવા પ્રકારની કેરી લોકોની ફેવરિટ બની શકે છે, જેનું નામ છે સોનપરી. દક્ષિણ ગુજરાતની વાત કરીએ તો અહીંની હાફૂસ કેરી પ્રખ્યાત છે, પરંતુ હવે ધીરે ધીરે તેનું મહત્વ ઘટી જતું હોય તેમ લાગી રહ્યું છે. સોનપરીનો સ્વાદ અને સુગંધ બિલકુલ હાફૂસ જેવો જ છે, તે સાઈઝમાં પણ હાફૂસ કરતાં મોટી હોય છે.

દક્ષિણ ગુજરાતના ખેતીના નિષ્ણાંતો જણાવે છે કે, સોનપરી કેરી હાફૂસની સરખામણીમાં લાંબો સમય સુધી ચાલે છે. પાક્યા પછી તેનો રંગ સોનેરી થઈ જતો હોવાને કારણે તેને સોનપરી નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ કેરીને નવસારી એગ્રીકલ્ચર યુનિવર્સિટીના પારિયા રિસર્ચ સેન્ટરમાં વિકસિત કરવામાં આવી હતી. વૈજ્ઞાનિકોએ વલસાડની હાફૂસ અને દક્ષિણ ભારતની પ્રખ્યાત બંગનપલ્લી કેરીની કલમો ભેગી કરીને આ નવી જાતિ વિકસાવી છે.

પ્રાથમિક સંશોધનની શરુઆત લગભગ 20 વર્ષ પહેલા કરવામાં આવી હતી અને હવે ખેડૂતો આ કેરી ઉગાડવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. પાછલા આઠ વર્ષમાં સોનપરીના 14,000 છોડ ખેડૂતોને વહેંચવામાં આવ્યા છે. અત્યાર સુધી ઓછામાં ઓછા 4000 થી 5000 વૃક્ષો ફળ આપતા થઈ ગયા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે હાફૂસ અને કેસર કેરીના આંબા જે દસ વર્ષ જૂના હોય તે લગભગ 100થી 150 કિલો કેરીનું ભારણ ઉઠાવી શકે છે પરંતુ સોનપરીના આંબા આ બન્ને કરતા વધારે કેરી આપી શકે છે.

એનએયુના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક ડોક્ટર સી.કે.તિંબાડિયા જણાવે છે કે, હાફૂસ કેરી સાથે અમુક સમસ્યાઓ છે. તેના ફળમાં સફેદ રંગના સ્પોન્જી ટિશ્યુ હોય છે. આ સિવાય તે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે, વાતાવરણ બદલાય તો તે તરત પ્રભાવિત થઈ જાય છે. જ્યારે સોનપરી કેરીમાં આ સમસ્યાઓ નથી અને તે હાફૂસ કેરી જેવી જ દેખાય છે અને સ્વાદ પણ લગભગ તેના જેવો જ હોય છે. સોનપરી ઘણી વાર હાફૂસ અને કેસર કરતા વધારે મીઠી હોય છે.

સોનપરી માત્ર તેની સાઈઝ અને મીઠાશને કારણે પસંદ કરવામાં નથી આવતી, તે ટકાઉ પણ હોય છે. કેસર અને હાફૂસની સરખામણીમાં તે લાંબા સમય સુધી સારી રહે છે. આગામી વર્ષોમાં સોનપરીની નિકાસમાં પણ મોટા પ્રમાણમાં વધારો થાય તેવી શક્યતા છે. પારિયા રિસર્ચ સેન્ટરના રિસર્ચ વૈજ્ઞાનિક ડોક્ટર ચિરાગ પટેલ જણાવે છે કે, લગભગ 14 દિવસ પછી પણ આ કેરી બગડતી નથી.

નવસારીના જાલાપોર તાલુકાના એક ખેડૂત ગિરિશ પટેલ જણાવે છે કે, અત્યારે સોનપરીનું પ્રોડક્શન ઓછું છે કારણકે વૃક્ષો હજી નાના છે પરંતુ ગ્રાહકોને આ કેરીનો સ્વાદ એટલો પસંદ આવે છે કે અત્યારથી આગામી સીઝનની ઈન્ક્વાઈરી થવા લાગી છે. માંગ વધારે હોવાને કારણે ખેડૂતોને તેની કિંમત પણ સારી મળે છે. 3500 રુપિયા પ્રતિ 20 કિલોના ભાવે આ કેરી વેચાય છે, જે હાફૂસ અને કેસરની બજાર કિંમત કરતા બમણી છે.